Hiszpański w restauracji

Hiszpańskie bary i restauracje – od czego zacząć

Jesteście na wycieczce w Hiszpanii i chcecie spróbować lokalnej kuchni. Szukacie więc miejsca, w którym jest pełno ludzi, licząc na to, że trafiliście do lokalu chętnie odwiedzanego przez miejscowych. Siadacie, sięgacie po kartę i rozglądacie się za wersją angielską, mając nadzieję, że kelner również mówi w tym języku. A tu niespodzianka – karty po angielsku brak! Kelner podchodzi i szybkim hiszpańskim pyta, na co macie ochotę.

To całkiem realna sytuacja, dlatego w tym artykule pokażę Wam podstawowe zwroty, które możecie usłyszeć w barze lub restauracji. Podpowiem też, co zamówić i jak zrobić to po hiszpańsku. Ten i wiele innych tematów omawiamy również na kursie hiszpańskiego dla początkujących online.

Zacznijmy od najprostszej rzeczy, czyli przywitania. Jeśli wchodzicie do baru lub restauracji rano, na przykład na śniadanie albo kawę, możecie powiedzieć Buenos días (czytamy buenos djas). Po południu usłyszycie Buenas tardes, a wieczorem Buenas noches (czytamy buenas noczes).

Oczywiście są też inne, bardziej swobodne sposoby na przywitanie. Przede wszystkim ¡Hola! – pamiętajcie tylko, że litery h nie wymawiamy, więc brzmi to jak ola :). Bardzo często spotkacie się również z powitaniem ¡Hola, buenas! – to krótkie, potoczne przywitanie, które sprawdzi się o różnych porach dnia.

Co do picia?

W wielu barach kelner podchodzi do Was zaraz po zajęciu miejsca i pyta, co podać do picia. Najczęściej możecie usłyszeć jedno z tych pytań:

• ¿Qué te pongo? / ¿Qué os pongo? (ke te pongo / ke os pongo) – Co podać? / Co Wam podać?
• ¿Para beber? – Co do picia?

Takie pytanie może paść już na samym początku wizyty. Jeśli potrzebujecie chwili, żeby przejrzeć kartę, odpowiedzcie:

• Un momento, por favor. – Chwileczkę, proszę.
• Todavía no, gracias. (todawia no, grasjas) – Jeszcze nie, dziękuję.

A jeśli wiecie już, na co macie ochotę – wodę, wino, piwo czy sok pomarańczowy – wystarczy podać nazwę napoju i dodać por favor (proszę).

Na przykład:

• Agua con gas, por favor. – Wodę gazowaną poproszę.

Możecie też skorzystać z nieco bardziej rozbudowanych form:

• Me pones agua con gas, por favor. – Poproszę wodę gazowaną.
• Para mí, un agua con gas, por favor. – Dla mnie woda gazowana, proszę.

I tutaj ważna rzecz: nie próbujcie tłumaczyć zamawiania z angielskiego słowo w słowo. W barze czy restauracji nie musicie szukać najbardziej eleganckiej czy oficjalnej formy typu „Czy mogę prosić o…?”. W swobodnej rozmowie naturalnie zabrzmi Me pones… albo sama nazwa tego, co chcecie zamówić, z dodanym por favor. Krótko, prosto i bez zbędnego kombinowania!

Na pewno wiele osób chciałoby spróbować sangrii, bo przecież to jeden z najbardziej kojarzonych z tym krajem napojów. W rzeczywistości jednak nie jest ona tak popularna wśród miejscowych, jak mogłoby się wydawać, i często kojarzy się przede wszystkim z turystami.

Jeśli macie ochotę na coś bardziej lokalnego, osobiście polecam tinto de verano, czyli orzeźwiający napój na bazie czerwonego wina i gazowanego napoju cytrynowego. Podawany z lodem, czasem również z plasterkiem cytryny, idealnie sprawdza się w upalne dni.

A jeśli wolicie klasyczne wino, również znajdziecie coś dla siebie. Czerwone to vino tinto, a białe – vino blanco. Macie ochotę na słodkie? W takim razie szukajcie określenia vino dulce (dulse). Jeśli natomiast wolicie wytrawne, przyda Wam się słówko seco (seko).

Nie wiecie, co wybrać? Nic prostszego! Możecie poprosić kelnera o rekomendację:

• ¿Me recomiendas un vino tinto dulce? – Polecisz mi jakieś słodkie czerwone wino?

A jeśli macie już coś konkretnego na oku, wystarczy złożyć zamówienie:

• Me pones una copa de vino blanco seco, por favor. – Poproszę kieliszek białego wytrawnego wina.

• Una copa de vino blanco de Rueda, por favor. – Poproszę kieliszek białego wina z Ruedy.

Warto też wiedzieć, że poszczególne regiony Półwyspu Iberyjskiego słyną z własnych win. Do najbardziej rozpoznawalnych należą te z Riojy i Ruedy, więc jeśli macie ochotę spróbować czegoś charakterystycznego dla danego regionu, możecie zacząć właśnie od nich.

Do wyboru macie też zumo de naranja (sumo de naranha), czyli sok pomarańczowy, często świeżo wyciskany. W wielu barach, kawiarniach i restauracjach znajdziecie specjalne wyciskarki do pomarańczy, więc świeży sok jest bardzo popularnym wyborem.

A co z wodą? To po prostu agua. Jeśli wolicie gazowaną, zamówcie agua con gas, a jeśli niegazowaną – agua sin gas.

Napoje takie jak Fanta czy Sprite znajdziecie w menu pod tymi samymi nazwami, więc z ich zamówieniem nie będzie żadnego problemu.

Jeśli macie ochotę na piwo, przyda Wam się słówko cerveza (serwesa). Warto jednak znać też określenie caña, które usłyszycie w wielu barach. Oznacza ono małe piwo lane, serwowane zazwyczaj w niewielkiej szklance. Możecie więc zamówić una cerveza, por favor albo una caña, por favor.

Tapas

Skoro już wiecie, jak zamówić coś do picia, pora pomyśleć o jedzeniu! W wielu barach, szczególnie w Granadzie, do napoju dostaniecie od razu tapę, czyli małą porcję jedzenia. Może to być mniejsza wersja dania z karty albo coś, co akurat przygotował lokal. W niektórych miejscach sami wybieracie, na co macie ochotę, a w innych tapa jest niespodzianką od baru. Pamiętajcie jednak, że zwyczaj podawania tapy do napoju nie obowiązuje wszędzie.

W menu często znajdziecie croquetas (krok etas), czyli chrupiące krokiety z kremowym nadzieniem na bazie beszamelu, np. z szynką, kurczakiem lub rybą. Popularne są również jamón asado (hamon asado), czyli pieczona szynka, oraz gambas – krewetki.

Do tego dochodzą patatas bravas, czyli smażone ziemniaki z pikantnym sosem, a także tortilla de patatas – hiszpański omlet z ziemniakami.

Aby zamówić tapas, możecie skorzystać z podobnych zwrotów jak przy napojach:

• Me pones una tapa de tortilla de patatas, por favor. – Poproszę porcję tortilli ziemniaczanej.
• Una tapa de patatas bravas, por favor. – Poproszę porcję patatas bravas.

Jeśli jesteście większą grupą, dobrym pomysłem jest zamówienie kilku różnych dań do spróbowania przez wszystkich. W takiej sytuacji przyda Wam się wyrażenie para compartir, czyli „do podziału” lub „do wspólnego jedzenia”.

Na przykład:

• Unas croquetas para compartir, por favor. – Poprosimy krokiety do podziału.
• ¿Qué tapas nos recomiendas para compartir? – Jakie tapas polecasz nam do wspólnego spróbowania?

A na obiad czy kolację?

Jeśli planujecie obiad lub kolację, najpierw zwróćcie uwagę na pory posiłków. Wiele restauracji zaczyna serwować obiad dopiero około 13:30–14:00, a główna pora obiadowa przypada na godziny 14:00–16:00. Miejscowi często siadają do stołu bliżej 15:00, dlatego jeśli przyjdziecie na obiad o 13:00, możecie jeszcze nie zjeść pełnego posiłku.

Z kolacją jest podobnie. Dla nas godzina 18:00–19:00 może być całkiem normalną porą, ale dla wielu Hiszpanów to zdecydowanie za wcześnie na wieczorny posiłek. Nie zdziwcie się więc, widząc tłumy w barach i restauracjach dopiero po 21:00, a nawet 22:00.

Pamiętajcie też, że restauracja może być otwarta, ale jej kuchnia niekoniecznie. W przerwie między porą obiadową a kolacyjną w niektórych lokalach zamówicie jedynie napoje, a czasem także tapas lub proste przekąski. Dlatego przed wyjściem sprawdźcie godziny pracy kuchni.

No dobrze, ale co wybrać, kiedy już przyjdzie pora na obiad lub kolację?

Zacznijmy od typowego andaluzyjskiego gazpacho (gaspaczo), czyli chłodnika na bazie pomidorów, ogórka, papryki i oliwy. To szczególnie popularna propozycja w ciepłe dni.

W menu możecie też trafić na dania z ryżu, takie jak paella. Uwaga jednak – wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest to potrawa typowa dla całego kraju. Paella wywodzi się z Walencji, dlatego nie w każdej restauracji ją znajdziecie, a jej obecność w menu nie musi oznaczać, że jest lokalną specjalnością.

W karcie niemal na pewno znajdziecie też sekcję pescados (peskados), czyli ryby. Jedną z popularnych opcji jest dorsz, po hiszpańsku bacalao. Ryby często przygotowuje się na grillu lub płycie grillowej, dlatego w menu szukajcie określenia a la plancha.

Owoce morza, czyli mariscos, również często pojawiają się w restauracyjnych kartach. Oto kilka nazw, które mogą Wam się przydać:

• Gambas – krewetki. Możecie spotkać je w panierce, z grilla albo w sosie. Popularne są gambas al ajillo (gambas al ahijo), czyli krewetki smażone na oliwie z czosnkiem, oraz gambas al pil pil – przygotowywane w aromatycznej, często pikantnej oliwie z czosnkiem i papryczką chili.
• Pulpo – ośmiornica. Może być składnikiem sałatki, czyli ensalada de pulpo, albo występować w daniu pulpo a la gallega, charakterystycznym dla Galicji. Podaje się je zazwyczaj z ziemniakami, oliwą i papryką.
• Calamares – kalmary. Często serwowane są smażone, np. w panierce jako calamares a la romana.
• Boquerones (bokerones)– małe rybki, najczęściej sardele (anchois). W Andaluzji często spotkacie je smażone, czyli boquerones fritos.
• Mejillones (mehijones) – małże. Mogą być gotowane na parze, np. mejillones al vapor, albo podawane na zimno z sosem winegret.

Kiedy już wiecie, na co macie ochotę, wystarczy zamówić danie, używając prostych zwrotów. Jeśli macie ochotę na gambas al ajillo, czyli krewetki w sosie czosnkowym, możecie powiedzieć:

• Me pones gambas al ajillo, por favor. – Poproszę krewetki w sosie czosnkowym.

• Para mí, gambas al ajillo, por favor. – Dla mnie krewetki w sosie czosnkowym, proszę.

• Media ración de gambas al ajillo, por favor. – Pół porcji krewetek w sosie czosnkowym, proszę.

• Gambas al ajillo para compartir, por favor. – Krewetki w sosie czosnkowym do podziału, proszę.

• Una ración de gambas al ajillo para una persona. – Porcja krewetek w sosie czosnkowym dla jednej osoby.

• Una ración de gambas al ajillo para dos personas. – Porcja krewetek w sosie czosnkowym dla dwóch osób.

Pamiętajcie, że media ración oznacza pół porcji, a una ración – całą porcję. Jeśli zamawiacie kilka dań dla całego towarzystwa, przyda Wam się zwrot para compartir, czyli „do podziału”. Warto też dopytać o wielkość porcji, bo może się ona różnić w zależności od lokalu.

Dodatkowe zwroty przydatne w restauracji

Podczas wizyty w barze lub restauracji przydadzą się Wam również inne zwroty – szczególnie gdy nie znacie nazwy dania, chcecie dowiedzieć się, co zawiera, albo potrzebujecie dodatkowych sztućców czy serwetek.

• ¿Qué es esto? – Co to jest?
• ¿Qué lleva este plato? – Co zawiera to danie?
• Este plato lleva… – To danie zawiera…
• Tengo alergia a… – Mam alergię na…
• Necesito una servilleta, por favor. – Potrzebuję serwetki, proszę.
• ¿Me pones un tenedor / un cuchillo / una cuchara, por favor? – Czy możesz mi podać widelec / nóż / łyżkę?

Te pytania pomogą Wam dowiedzieć się, co dokładnie zamawiacie, upewnić się, czy danie zawiera składnik, na który macie alergię, albo poprosić o coś, czego brakuje przy stoliku.

Jak poprosić o rachunek i zapłacić?

Kiedy skończycie posiłek, nie musicie od razu wstawać od stolika. W hiszpańskiej kulturze ważne miejsce zajmuje sobremesa – czas spędzany przy stole po jedzeniu, na rozmowach z rodziną lub znajomymi. Goście często zostają jeszcze na kawę i pogawędkę.

Jeśli jednak jesteście już gotowi do wyjścia, możecie poprosić o rachunek lub dać znać, że chcecie zapłacić:

• La cuenta, por favor. – Rachunek, proszę.
• Queremos pagar, por favor. – Chcemy zapłacić, proszę.
• ¿Nos cobras cuando puedas? – Możesz nas skasować, jak będziesz mieć chwilę?
• ¿Cuánto es? – Ile płacimy? / Ile to kosztuje?
• ¿Cuánto te debo? – Ile jestem Ci winien/winna?
• ¿Podemos pagar por separado? – Możemy zapłacić osobno?

W niektórych lokalach rachunek przynosi obsługa, a w innych trzeba podejść z nim do kasy. Jeśli nie wiecie, jak wygląda to w danym miejscu, możecie po prostu zapytać.

Przy płatności możecie usłyszeć ¿Efectivo o tarjeta?, czyli „Gotówką czy kartą?”. Efectivo oznacza gotówkę, a tarjeta – kartę.

Na koniec jeszcze dwa przydatne określenia: el ticket to paragon, a potwierdzenie płatności kartą może być określane jako la copia.

A co z napiwkiem? Po hiszpańsku to la propina. Nie jest obowiązkowy, a jej wysokość zależy od Was. Możecie zostawić coś za dobrą obsługę, ale nie musicie.

to tyle! Mam nadzieję, że dzięki tym zwrotom łatwiej będzie Wam zamawiać napoje i jedzenie w hiszpańskim barze lub restauracji. Każdy lokal ma własne menu i specjały, ale wiele z wymienionych potraw możecie spotkać w kartach restauracyjnych. A jeśli coś Was zainteresuje albo nie będziecie wiedzieć, co wybrać, śmiało poproście obsługę o polecenie dania.

Jeśli chcecie przygotować się do wyjazdu i poczuć pewniej podczas zamawiania po hiszpańsku, zajrzyjcie na nasz kurs wakacyjny języka hiszpańskiego. A jeśli marzy Wam się nauka języka na dłużej, zapraszam na lekcje hiszpańskiego online!